عفونت دندان و لثه؛ علائم، علت‌ها و روش‌های درمان

عفونت دندان و لثه یکی از شایع‌ترین مشکلات دهان و دندان است که می‌تواند باعث درد شدید، تورم و اختلال در انجام فعالیت‌های روزمره شود. این عارضه زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌ها به بخش‌های داخلی دندان یا بافت‌های اطراف آن نفوذ کرده و باعث ایجاد التهاب و تجمع چرک شوند.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند درد دندان به‌مرور زمان برطرف می‌شود، اما عفونت دندان معمولاً خودبه‌خود درمان نشده و در صورت بی‌توجهی، ممکن است به استخوان فک، سینوس‌ها و حتی سایر بخش‌های بدن گسترش پیدا کند. اگر دچار درد ضربان‌دار دندان، تورم لثه، خروج چرک، تب یا بوی بد دهان شده‌اید، لازم است در اولین فرصت برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید.

عفونت دندان و لثه چیست؟

عفونت دندان به ورود و تکثیر باکتری‌ها در پالپ دندان گفته می‌شود. در برخی موارد، عفونت در نوک ریشه دندان ایجاد شده و در موارد دیگر، بافت‌های اطراف دندان و لثه را درگیر می‌کند. تجمع چرک ناشی از عفونت، آبسه دندان نام دارد. آبسه می‌تواند درد شدید و تورم قابل‌توجهی ایجاد کند و نیازمند درمان فوری است.

تفاوت عفونت دندان با آبسه دندان چیست؟

عفونت دندان و آبسه دندان یکسان نیستند و هر کدام به شکل زیر تعریف می‌شوند.

• عفونت دندان به حضور و رشد باکتری‌ها در دندان یا بافت‌های اطراف آن می‌گویند.
• آبسه دندان به تجمع چرک ناشی از عفونت گفته می‌شود.

به عبارت ساده، آبسه یکی از عوارض عفونت درمان‌نشده است.

علائم عفونت دندان و لثه

شدت علائم می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما شایع‌ترین نشانه‌های عفونت دندان عبارت‌اند از:

• درد شدید و ضربان‌دار دندان
• حساسیت به غذاها و نوشیدنی‌های سرد یا گرم
• درد هنگام جویدن یا گاز گرفتن
• تورم لثه، گونه یا فک
• قرمزی و التهاب لثه
• بوی بد دهان
• احساس طعم ناخوشایند در دهان
• خروج چرک از لثه
• لق شدن دندان
• بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن
• تب و احساس ضعف عمومی

چه زمانی عفونت دندان خطرناک است؟

در صورت مشاهده علائم زیر، باید در سریع‌ترین زمان ممکن به دندانپزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید. این علائم می‌توانند نشان‌دهنده گسترش عفونت به بافت‌های عمقی‌تر باشند.

• تورم گسترده صورت یا گردن
• تب بالا
• مشکل در بلع
• مشکل در تنفس
• ناتوانی در باز کردن دهان
• گسترش سریع درد و تورم

علت‌های عفونت دندان و لثه

عفونت دندان معمولاً در نتیجه ورود باکتری‌ها به بافت‌های داخلی دندان ایجاد می‌شود. مهم‌ترین عوامل ایجادکننده آن عبارت‌اند از:

1.    پوسیدگی عمیق دندان

پوسیدگی درمان‌نشده، شایع‌ترین علت عفونت دندان است. با پیشرفت پوسیدگی، باکتری‌ها به عصب دندان می‌رسند و باعث ایجاد التهاب و عفونت می‌شوند.

2.    بیماری‌های لثه

التهاب و عفونت لثه می‌تواند به بافت‌های اطراف ریشه دندان گسترش پیدا کند.

3.    شکستگی یا ترک دندان

ترک‌های دندانی مسیر ورود باکتری‌ها به بخش‌های داخلی دندان را فراهم می‌کنند.

4.    درمان ریشه ناموفق

در برخی موارد، باقی ماندن باکتری‌ها در کانال‌های ریشه می‌تواند باعث ایجاد عفونت شود.

5.    ضربه به دندان

آسیب‌های ناشی از تصادف یا ضربه‌های ورزشی ممکن است باعث آسیب به عصب دندان شوند.

6.    ضعف سیستم ایمنی

افراد مبتلا به دیابت کنترل‌نشده، بیماری‌های زمینه‌ای یا افرادی که داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، بیشتر در معرض عفونت قرار دارند.

انواع عفونت دندان

عفونت دندان معمولاً به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

آبسه پری‌آپیکال

این نوع عفونت در نوک ریشه دندان ایجاد می‌شود و معمولاً ناشی از پوسیدگی عمیق یا آسیب به عصب دندان است.

آبسه پریودنتال

این نوع عفونت در لثه و بافت‌های اطراف دندان ایجاد می‌شود و اغلب با بیماری‌های پیشرفته لثه مرتبط است.

برای اطلاع از جراحی لیفت لثه در مشهد کلیک کنید.

عفونت دندان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

دندانپزشک برای تشخیص دقیق، اقداماتی مانند بررسی علائم و سابقه پزشکی بیمار، معاینه دهان و دندان، ارزیابی تورم و حساسیت دندان و تهیه عکس رادیوگرافی را انجام می‌دهد.

روش‌های درمان عفونت دندان

هدف اصلی درمان، حذف منبع عفونت، تسکین درد و حفظ دندان است.

مصرف آنتی‌بیوتیک

آنتی‌بیوتیک‌ها فقط در شرایط خاص و با تشخیص دندانپزشک تجویز می‌شوند. مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک می‌تواند باعث مقاومت دارویی شود. نکته مهم این است که آنتی‌بیوتیک به‌تنهایی عفونت دندان را درمان نمی‌کند و باید همراه با درمان اصلی انجام شود.

تخلیه آبسه

در صورت تشکیل آبسه، دندانپزشک چرک را تخلیه می‌کند تا فشار و درد کاهش یابد.

درمان ریشه (عصب‌کشی)

اگر عفونت به پالپ دندان رسیده باشد، عصب‌کشی بهترین راه حفظ دندان است.

درمان بیماری‌های لثه

در عفونت‌های لثه، جرم‌گیری عمیق یا جراحی لثه ممکن است ضروری باشد.

کشیدن دندان

در مواردی که دندان به‌شدت آسیب دیده و امکان حفظ آن وجود نداشته باشد، کشیدن دندان توصیه می‌شود.

درمان‌های خانگی؛ چه کارهایی فقط به کاهش موقت درد کمک می‌کنند؟

درمان‌های خانگی نمی‌توانند عفونت را از بین ببرند، اما ممکن است به کاهش علائم کمک کنند.

• شست‌وشوی دهان با آب نمک ولرم
• استفاده از کمپرس سرد روی صورت
• مصرف مسکن‌های بدون نسخه طبق دستور پزشک یا داروساز
• پرهیز از مصرف غذاهای بسیار سرد، گرم یا شیرین
• رعایت بهداشت دهان و دندان

چگونه از عفونت دندان پیشگیری کنیم؟

با رعایت چند نکته ساده می‌توان احتمال بروز عفونت دندان را کاهش داد:

• حداقل دو بار در روز مسواک بزنید.
• روزانه از نخ دندان استفاده کنید.
• مصرف مواد غذایی شیرین و نوشیدنی‌های قندی را محدود نمایید.
• هر شش ماه یک بار برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید.
• پوسیدگی‌ها و مشکلات دندانی را در مراحل اولیه درمان نمایید.
• از مصرف دخانیات خودداری کنید.
• در صورت دندان‌قروچه، از نایت‌گارد استفاده نمایید.

نظر دکتر نجیب‌زادگان

بسیاری از بیماران زمانی به دندانپزشک مراجعه می‌کنند که درد دندان غیرقابل‌تحمل شده یا تورم صورت ایجاد شده است. در این مرحله، درمان معمولاً پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر خواهد بود.

درد مداوم، تورم لثه یا خروج چرک از اطراف دندان را نباید نادیده گرفت. مراجعه زودهنگام به دندانپزشک می‌تواند از عوارض جدی جلوگیری کرده و شانس حفظ دندان را افزایش دهد. برای رزرو وقت از دکتر نجیب زادگان کلیک کنید.

سوالات متداول

1. آیا عفونت دندان خودبه‌خود خوب می‌شود؟

خیر، عفونت دندان بدون درمان دندانپزشکی برطرف نمی‌شود.

2. آیا آنتی‌بیوتیک به‌تنهایی برای درمان کافی است؟

خیر، آنتی‌بیوتیک فقط به کنترل موقت عفونت کمک می‌کند و درمان اصلی باید توسط دندانپزشک انجام شود.

3. آیا عفونت دندان باعث سردرد می‌شود؟

بله، عفونت دندان، به‌ویژه در دندان‌های فک بالا، می‌تواند باعث سردرد و احساس فشار در ناحیه صورت شود.