خیلی افراد صبحها با دردی مبهم در فک یا دندانهای حساس بیدار میشوند، بدون اینکه از علت آن مطل باشند. دندان قروچه یا براکسیسم که اغلب در خواب رخ میدهد، یکی از شایعترین عادات ناخودآگاه دهانی است. تاثیر دندان قروچه بر دندان میتواند از سایش خفیف تا شکستگی و تحلیل جدی مینا جلوگیری کرده و اگر بهموقع درمان نشود، آسیبهای جبرانناپذیری به سیستم جویدن وارد میکند.
آمارها نشان میدهند که بین ۸ تا ۳۱ درصد افراد بزرگسال به درجاتی از این مشکل مبتلا هستند، اما اغلب تا زمانی که علائم جدی نشود، از آن بیخبر میمانند. در ادامه به بررسی تاثیرات دندان قروچه میپردازیم تا بتوانید از این مشکل جلوگیری کنید، پس تا انتها با ما همراه شوید.
دندان قروچه چیست و چرا اتفاق میافتد؟
دندان قروچه به فشردن یا ساییدن ناخواسته دندانهای بالا و پایین به هم گفته میشود. این عادت معمولاً در خواب رخ میدهد، اما برخی افراد در بیداری هم دچار آن میشوند. شایعترین دلایل بروز آن عبارتند از:
- استرس و اضطراب مزمن
- اختلالات خواب مانند آپنه
- بدی اکلوژن (عدم تطابق فکها)
- مصرف برخی داروها یا مواد محرک
- عوامل ژنتیکی و ارثی
چون این عادت اغلب در خواب اتفاق میافتد، بسیاری از افراد تا زمانی که دندانپزشک متوجه آسیب نشود، از آن بیخبر میمانند. گاهی همسر یا اطرافیان صدای سایش دندانها را در خواب میشنوند که میتواند اولین نشانه هشداردهنده باشد.
عوارض دندان قروچه بر سلامت دهان
تاثیر دندان قروچه بر دندان به مرور زمان و با تکرار فشارهای مداوم، خود را نشان میدهد. مهمترین عوارض دندان قروچه که دندانپزشکان با آنها مواجه میشوند:
- سایش و کوتاه شدن تدریجی مینای دندان
- حساسیت شدید دندانها به گرما و سرما
- ترک خوردن یا شکستن دندانها
- دردهای مزمن فک، گوش و سردرد صبحگاهی
- آسیب به مفصل فک (TMJ) و محدودیت در باز کردن دهان
- شل شدن دندانها در بلندمدت
شدت این آسیبها به میزان فشار وارده و مدت زمان ادامه این عادت بستگی دارد.
تأثیر دندانقروچه بر دوام ایمپلنت دندان
یکی از نگرانیهای جدی در دندانپزشکی، تأثیر دندانقروچه بر دوام ایمپلنت دندان است. ایمپلنتها برای تحمل نیروهای طبیعی جویدن طراحی شدهاند، اما فشار مداوم ناشی از دندان قروچه بسیار فراتر از این محدوده است. این فشار اضافه میتواند باعث شکستن پیچ یا تاج ایمپلنت، تحلیل استخوان اطراف و در موارد جدی، شکست کامل ایمپلنت شود. به همین دلیل، دندانپزشکان پیش از انجام ایمپلنت، وجود دندان قروچه را بررسی کرده و در صورت لزوم آن را کنترل میکنند. در بیمارانی که هم دندان قروچه دارند و هم ایمپلنت، استفاده از گاردشب پس از درمان الزامی است.
روشهای تشخیص و درمان
برای ارزیابی تاثیر دندان قروچه بر دندان، دندانپزشک الگوی سایش دندانها، وضعیت مفصل فک، علائم بالینی و در صورت لزوم تصویربرداری از مفصل را بررسی میکند. تشخیص درست، پایه درمان موفق است و هرچه زودتر انجام شود، از آسیب بیشتر جلوگیری میکند. درمانهای رایج شامل موارد زیر هستند:
- اسپلینت یا گاردشب: محافظ دندانی که در خواب استفاده میشود و از تماس مستقیم دندانها جلوگیری میکند.
- فیزیوتراپی فک: برای کاهش تنش عضلات فک به کار میرود.
- روشهایب برای کاهش استرس: مدیتیشن، یوگا یا رواندرمانی بسیار موثرند.
- تزریق بوتاکس درمانی: برای کاهش فعالیت عضلات جویدن در موارد شدید بهکار میرود.
- اصلاح اکلوژن: ترمیم دندانهای آسیبدیده برای ایجاد تعادل در گاز است.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد فواصل بین مراجعات دندانپزشکی و بهترین زمان برای چکاپ سلامت دهان و دندان مقاله How often should you see your dentist for a check-up را مطالعه کنید.
جمعبندی
تاثیر دندان قروچه بر دندان فراتر از یک ناراحتی ساده است و میتواند در بلندمدت به سلامت کامل دهان آسیب برساند. این مشکل در افرادی که ایمپلنت دارند، اهمیت دوچندانی پیدا میکند. در صورتی که دندانهای شما دچار سایش شدهاند، رنگپریده یا کوتاهتر از قبل به نظر میرسند، یا هر صبح با درد فک بیدار میشوید، حتماً با یک دندانپزشک متخصص مشورت کنید.
ما در مطب دکتر نجیبزادگان با بهرهگیری از ابزارهای تشخیصی دقیق و روشهای درمانی بهروز، در کنار شما هستیم. شما میتوانید برای مشاوره و درمان دندان قروچه در مطب دکتر نجیب زادگان اقدام کرده و از شرایط ویژه دندانپزشکی اقساطی با دکتر پی بهرهمند شوید.
برای آشنایی با جزئیات این طرح میتوانید از طریق لینک مربوطه اقدام نمایید.
سوالات متداول
دندان قروچه خودبهخود درمان میشود؟
در موارد خفیف و گذرا ممکن است با کاهش استرس بهبود یابد، اما اغلب بدون مداخله دندانپزشک ادامه پیدا میکند و آسیبها بیشتر میشوند.
آیا کودکان هم دچار دندان قروچه میشوند؟
بله، دندان قروچه در کودکان نیز شایع است و معمولاً با رشد و تعویض دندانهای شیری بهبود مییابد، اما اگر ادامه داشت یا با علائم دیگری همراه بود، باید توسط دندانپزشک بررسی شود.
گاردشب چقدر موثر است؟
گاردشب یکی از موثرترین روشهای کنترل دندان قروچه است که از سایش مستقیم دندانها جلوگیری میکند. البته درمان ریشهای نیست و باید با روشهای کاهش استرس یا سایر درمانها ترکیب شود.